Boşanma davası, evlilik birliğinin hukuken sona erdirilmesi amacıyla Aile Mahkemesinde açılan bir davadır. Türk hukukunda boşanma davaları temel olarak anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma olmak üzere ikiye ayrılır. Hangi dava türünün tercih edileceği; eşlerin boşanma konusunda anlaşmasına, nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminat gibi konularda ortak irade gösterip göstermemesine bağlıdır. Türk Medeni Kanunu, boşanma sebeplerini, görevli ve yetkili mahkemeyi ve dava sürecini ayrıntılı şekilde düzenlemektedir. 

Bu rehberde;

• Boşanma davasının nasıl açıldığı,
• Hangi mahkemenin görevli olduğu,
• Gerekli belgeler,
• Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki farklar,
• Nafaka, velayet ve tazminat talepleri,
• Sık yapılan hatalar

ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

---

İçindekiler

1. Boşanma davası nedir?
2. Kimler boşanma davası açabilir?
3. Boşanma davası hangi mahkemede açılır?
4. Anlaşmalı boşanma şartları
5. Çekişmeli boşanma sebepleri
6. Gerekli belgeler
7. Dava açma süreci
8. Nafaka
9. Velayet
10. Tazminat
11. Mal paylaşımı
12. Dava ne kadar sürer?
13. Sık sorulan sorular

---

Boşanma Davası Nedir?

Boşanma davası, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesini sağlayan hukuki yoldur. Türkiye’de yalnızca mahkeme kararıyla boşanmak mümkündür; tarafların kendi aralarında anlaşmaları tek başına evliliği sona erdirmez.

Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri özel ve genel sebepler olarak düzenlenmiştir. Uygulamada en yaygın gerekçe, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır. Bunun yanında zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, terk ve akıl hastalığı gibi özel boşanma sebepleri de bulunmaktadır.  

---

Kimler Boşanma Davası Açabilir?

Boşanma davasını yalnızca eşlerden biri veya her iki eş birlikte açabilir.

Anlaşmalı boşanmada taraflar birlikte hareket ederken, çekişmeli boşanmada eşlerden birinin dava açması yeterlidir.

Türk Medeni Kanunu uyarınca boşanma davası açma hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan biridir.

---

Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Boşanma davalarına görevli mahkeme Aile Mahkemesidir.

Yetkili mahkeme ise;

• eşlerden birinin yerleşim yeri,
• veya eşlerin son altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Bu yetki kuralı Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesinde düzenlenmiştir.  

Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde davaya Asliye Hukuk Mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

---

Anlaşmalı Boşanma Şartları

Anlaşmalı boşanma, uygulamada en kısa sürede sonuçlanan boşanma türüdür.

Bunun için;

• evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır,
• taraflar boşanma konusunda anlaşmalıdır,
• nafaka konusunda anlaşmalıdır,
• velayet konusunda anlaşmalıdır,
• mal paylaşımı konusunda anlaşmalıdır,
• hazırlanan protokol hâkim tarafından uygun bulunmalıdır,
• taraflar duruşmada bizzat hazır bulunmalıdır.

Hakim, çocukların üstün yararı ve tarafların menfaatlerini gözeterek gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir; taraflar bu değişiklikleri kabul ederse boşanmaya karar verilebilir.  

---

Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?

Eşlerin boşanmanın sonuçlarında anlaşamaması hâlinde çekişmeli boşanma davası açılır.

Bu davalarda mahkeme;

• kusur durumunu,
• tanık beyanlarını,
• yazılı delilleri,
• bilirkişi raporlarını (gerektiğinde),
• sosyal inceleme raporlarını,
• çocukların üstün yararını

değerlendirerek karar verir. Çekişmeli davalarda nafaka, velayet, maddi ve manevi tazminat ile mal rejiminin tasfiyesi gibi talepler de gündeme gelebilir.