Aracınız Sel Sularına Kapılırsa Sigorta Koruması Sağlanır mı?
Son yıllarda meydana gelen yoğun yağışlar, ani su baskınları ve sel felaketleri, araç sahiplerinin önemli maddi zararlarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Özellikle otoparklarda, alt geçitlerde veya trafikte sel sularına maruz kalan araçlarda motor, elektronik sistemler ve mekanik aksam bakımından ciddi hasarlar oluşabilmektedir.
Bu gibi durumlarda araç sahiplerinin en çok merak ettiği soru, sel nedeniyle meydana gelen araç hasarlarının sigorta şirketleri tarafından karşılanıp karşılanmayacağıdır.
Sel ve su baskını nedeniyle oluşan araç hasarlarının sigorta kapsamında değerlendirilmesi, öncelikle aracın kasko sigortasının bulunup bulunmadığına, poliçede yer alan teminatlara ve zararın meydana geliş şekline bağlıdır.
1. Selde Araç Hasarını Kasko Sigortası Karşılar mı?
Evet. Sel ve su baskını nedeniyle meydana gelen araç hasarları, kasko sigortasının ilgili teminatı kapsamında karşılanabilir. Ancak her kasko poliçesinin sel ve su baskını zararlarını otomatik olarak güvence altına aldığı söylenemez.
Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca sel ve su baskını, ek sözleşmeyle teminat kapsamına alınabilen rizikolar arasında yer almaktadır.
Bu nedenle aracın sel sularına kapılması durumunda öncelikle sigorta poliçesinin incelenmesi ve sel ile su baskını teminatının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir.
Sigorta poliçesinde sel ve su baskını teminatının bulunması hâlinde, teminat kapsamındaki zararların sigorta şirketi tarafından karşılanması gerekmektedir.
Bununla birlikte poliçede muafiyet, özel şart veya teminat sınırlaması bulunması durumunda ödenecek tazminat miktarı değişebilir.
2. Trafik Sigortası Sel Nedeniyle Oluşan Araç Hasarını Karşılar mı?
Zorunlu mali sorumluluk sigortası olarak da bilinen trafik sigortası, esas itibarıyla sigortalı aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen ve sigortalının hukuken sorumlu olduğu zararları karşılamaktadır.
Bu nedenle aracın sel sularına kapılması sonucunda kendi aracında meydana gelen zararlar, zorunlu trafik sigortası kapsamında karşılanmaz.
Örneğin, yoğun yağış nedeniyle park hâlindeki aracın su altında kalması sonucunda motorunun zarar görmesi durumunda araç sahibi, kendi trafik sigortasından tazminat talep edemez.
Bununla birlikte zararın meydana gelmesinde başka bir kişinin veya kuruluşun hukuki sorumluluğunun bulunması hâlinde, ilgili sorumluluk hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirme yapılabilir.
3. Park Hâlindeki Aracı Sel Basarsa Kasko Ödeme Yapar mı?
Sel ve su baskını teminatı bulunan bir kasko poliçesinde, aracın park hâlinde olması tek başına sigorta korumasını ortadan kaldırmaz.
Örneğin;
- Aracın kapalı otoparkta su altında kalması,
- Sokakta park edilen aracın sel sularına kapılması,
- Ani yağış nedeniyle aracın bulunduğu otoparkı su basması,
- Dere taşması sonucunda aracın zarar görmesi
gibi durumlarda, poliçe kapsamı ve hasarın oluş şekli dikkate alınarak sigorta tazminatı talep edilebilir.
Ancak sigorta şirketleri, zararın meydana gelmesinde sigortalının davranışlarının etkili olup olmadığını da inceleyebilir.
Burada önemle belirtmek gerekir ki aracın sel riski bulunan bir bölgede park edilmiş olması, tek başına sigorta şirketinin tazminat ödemekten kaçınmasını haklı kılmaz.
Sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, somut olayın özelliklerine ve uygulanabilir sigorta hükümlerine göre belirlenmelidir.
4. Sel Sularına Giren Aracın Motoru Bozulursa Kasko Karşılar mı?
Sel hasarlarında en sık karşılaşılan sorunlardan biri, suyun motor içerisine girmesi nedeniyle meydana gelen mekanik arızalardır.
Özellikle suyun motorun hava emiş sisteminden içeri girmesi, ciddi motor hasarlarına neden olabilmektedir.
Bu noktada iki farklı durumun birbirinden ayrılması gerekir.
Birinci durum: Araç, sürücünün kontrolü dışında ani bir sel veya su baskınına maruz kalmış ve motor hasarı meydana gelmiştir.
Bu durumda sel ve su baskını teminatının bulunması hâlinde, motor hasarı da sigorta koruması kapsamında değerlendirilebilir.
İkinci durum: Sürücü, suyla kaplı bir yola girmiş veya araç su altında kaldıktan sonra motoru yeniden çalıştırmaya teşebbüs etmiştir.
Bu durumda sigorta şirketi, zararın meydana gelmesinde veya artmasında sürücünün davranışlarının etkili olduğunu ileri sürebilir.
Ancak sürücünün suyla kaplı yola girmiş olması veya motoru çalıştırmayı denemesi, her durumda sigorta teminatının ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Sigorta şirketinin ödeme yapmaktan kaçınabilmesi için ileri sürdüğü hukuki gerekçenin, poliçe hükümlerinin ve somut olayın özelliklerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
5. Sel Nedeniyle Araç Pert Olursa Sigorta Ne Kadar Öder?
Sel sularına maruz kalan araçlarda motor, elektronik sistemler, şanzıman ve iç donanım bakımından ağır hasarlar meydana gelebilir.
Bazı durumlarda aracın onarım maliyeti ekonomik açıdan makul olmaktan çıkabilir.
Bu hâlde aracın tam hasarlı veya ağır hasarlı olarak değerlendirilmesi gündeme gelebilir.
Kasko Sigortası Genel Şartları çerçevesinde tazminatın belirlenmesinde, aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki rayiç değeri ve poliçe hükümleri önem taşımaktadır.
Örneğin sel nedeniyle zarar gören aracın hasar tarihindeki rayiç değerinin 1.000.000 TL olduğu varsayılsın.
Aracın tam hasarlı kabul edilmesi durumunda, poliçe hükümleri ve varsa muafiyetler dikkate alınarak rayiç değer üzerinden tazminat hesaplanabilir.
Ancak her yüksek onarım maliyeti aracın otomatik olarak tam hasarlı sayılması sonucunu doğurmaz.
Sigorta şirketinin belirlediği rayiç değer veya hasar miktarı, araç sahibi tarafından hukuken tartışmaya açılabilir.
6. Sigorta Şirketi Sel Hasarı Nedeniyle Ödeme Yapmayı Reddedebilir mi?
Sigorta şirketleri, sel ve su baskını nedeniyle meydana gelen hasarlarda çeşitli gerekçelerle tazminat talebini reddedebilmektedir.
Bunlar arasında poliçede sel teminatının bulunmadığı, hasarın teminat dışında kaldığı veya sigortalının zararın meydana gelmesinde kusurlu olduğu yönündeki iddialar yer alabilir.
Ancak sigorta şirketinin tazminat talebini reddetmesi, bu kararın mutlaka hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. maddesi uyarınca sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Aynı düzenlemeye göre sözleşmede öngörülen rizikolardan birinin veya bazılarının teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.
Bu nedenle sigorta şirketinin teminat dışılık iddiası, poliçe hükümleri ve somut olayın özellikleri çerçevesinde incelenmelidir.
Ayrıca sigortalının zararı önleme ve azaltma yükümlülükleri bakımından Türk Ticaret Kanunu’nun 1448. maddesinin de dikkate alınması gerekir.
7. Aracınız Sel Sularına Kapılırsa Ne Yapmalısınız?
Sel nedeniyle aracınızın zarar görmesi durumunda, sigorta tazminatı talebinin sağlıklı şekilde değerlendirilebilmesi için bazı işlemlerin gecikmeden gerçekleştirilmesi önemlidir.
Öncelikle can güvenliğinizi sağlayın. Su altında kalan veya suya maruz kalan aracı çalıştırmaya teşebbüs etmeyin.
Ardından mümkün olduğu ölçüde aşağıdaki işlemleri gerçekleştirin:
- Aracın bulunduğu yerin ve meydana gelen hasarın fotoğraf ve videolarını çekin.
- Sel veya su baskınına ilişkin mevcut resmî kayıtları ve diğer delilleri muhafaza edin.
- Sigorta poliçenizde sel ve su baskını teminatının bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Hasarı gecikmeksizin sigorta şirketine bildirin.
- Sigorta şirketi tarafından hasar dosyası oluşturulmasını talep edin.
- Ekspertiz raporunu ve hasar değerlendirmesini inceleyin.
- Sigorta şirketinin tazminat talebini reddetmesi veya eksik ödeme yapması hâlinde hukuki başvuru yollarını değerlendirin.
Türk Ticaret Kanunu’nun 1446. maddesi uyarınca sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Bu nedenle hasar ihbarının zamanında yapılması önem taşımaktadır.
8. Sel Hasarını Sigorta Şirketi Karşılamazsa Ne Yapılabilir?
Sigorta şirketinin sel nedeniyle meydana gelen araç hasarını karşılamaması veya eksik tazminat ödemesi durumunda, uyuşmazlığın niteliğine göre farklı hukuki başvuru yolları bulunmaktadır.
Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru
İlk aşamada sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunularak hasarın karşılanması talep edilebilir.
Başvuruda poliçe bilgileri, hasarın meydana geliş şekli, mevcut deliller ve talep edilen tazminat açıkça belirtilmelidir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.
Sigorta şirketinin talebi tamamen veya kısmen reddetmesi ya da ilgili mevzuatta öngörülen süre içinde cevap vermemesi durumunda, diğer başvuru şartları da mevcutsa tahkim yolu gündeme gelebilir.
Sigorta tahkimi, sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde başvurulabilecek hukuki yollardan biridir.
Dava Açılması
Uyuşmazlığın niteliğine ve dava şartlarına göre görevli ve yetkili mahkemede dava açılması da mümkündür.
Ancak dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerekir.
9. Sel Nedeniyle Oluşan Araç Hasarından Belediye veya Otoyol İşletmesi Sorumlu Olabilir mi?
Sel nedeniyle meydana gelen araç hasarlarında yalnızca sigorta şirketinin sorumluluğu gündeme gelmez.
Bazı durumlarda zararın meydana gelmesinde altyapı eksiklikleri, yetersiz yağmur suyu tahliye sistemleri, gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması veya yol bakımındaki aksaklıklar etkili olabilir.
Örneğin bir alt geçitte su tahliye sisteminin yetersizliği nedeniyle aracın su altında kalması durumunda, ilgili idarenin hizmet kusuruna dayalı sorumluluğu tartışılabilir.
Benzer şekilde özel bir otopark işletmesinin veya otoyol işletmecisinin gerekli önlemleri almaması nedeniyle meydana gelen zararlarda da hukuki sorumluluk gündeme gelebilir.
Bununla birlikte her sel olayında belediyenin, otopark işletmesinin veya otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu söylenemez.
Sorumluluğun belirlenebilmesi için zararın meydana geliş şekli, ilgili kişi veya kuruluşun yükümlülükleri ve uygun illiyet bağı değerlendirilmelidir.
İdarenin sorumluluğunun gündeme geldiği hâllerde ise idari başvuru ve dava sürelerine özellikle dikkat edilmelidir.
10. Sel Hasarına İlişkin Sıkça Sorulan Sorular
Selde kalan aracı kasko karşılar mı?
Kasko poliçesinde sel ve su baskını teminatı bulunması hâlinde, teminat kapsamında kalan araç hasarları sigorta şirketi tarafından karşılanabilir.
Trafik sigortası su basan aracın zararını öder mi?
Hayır. Zorunlu trafik sigortası, sigortalı aracın kendi sel hasarını karşılamaz.
Selde motoru bozulan araç için kasko ödeme yapar mı?
Sel ve su baskını teminatı mevcutsa motor hasarı da teminat kapsamında değerlendirilebilir. Ancak hasarın oluş şekli, poliçe şartları ve sigortalının davranışları önem taşır.
Kapalı otoparkı su basarsa sigorta ödeme yapar mı?
Sel ve su baskını teminatının bulunması hâlinde kapalı otoparkta meydana gelen hasarlar da kasko kapsamında karşılanabilir. Ayrıca somut olayın özelliklerine göre otopark işletmecisinin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Selde pert olan aracın bedeli nasıl hesaplanır?
Aracın tam hasarlı kabul edilmesi durumunda tazminatın belirlenmesinde hasar tarihindeki rayiç değer, poliçe hükümleri ve varsa muafiyetler dikkate alınır.
Sigorta şirketi sel hasarını reddederse nereye başvurulur?
Gerekli şartların bulunması hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir veya görevli mahkemede dava açılabilir.
Sonuç
Aracın sel sularına kapılması nedeniyle meydana gelen zararların sigorta tarafından karşılanıp karşılanmayacağı, öncelikle kasko poliçesinde sel ve su baskını teminatının bulunmasına bağlıdır.
Teminatın mevcut olduğu durumlarda sigorta şirketinin tazminat ödeme yükümlülüğü doğabilir. Ancak hasarın meydana geliş şekli, poliçedeki özel hükümler ve sigortalının yükümlülükleri somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Sigorta şirketinin tazminat talebini reddetmesi veya eksik ödeme yapması hâlinde, sigortalının hukuki başvuru yolları bulunmaktadır.
Sel nedeniyle meydana gelen araç hasarlarında poliçenin, ekspertiz raporunun ve sigorta şirketinin ret gerekçesinin birlikte incelenmesi, hak kayıplarının önlenmesi bakımından önem taşımaktadır.
Av. Mustafa Özgen
Sigorta Hukuku – Tazminat Hukuku – Ticaret Hukuku
Yasal Bilgilendirme: Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlıklarda sigorta poliçesi ve olayın özellikleri dikkate alınarak ayrıca hukuki değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Bir yanıt yazın